சுதந்திரத்தின் நிழலில் அடிமைத்தனம் – கிரேக்கமும் ரோமும்

சுதந்திரத்தைப் போற்றிய உலகம்… அடிமைகளையும் கொண்டிருந்தது!

“ஜனநாயகம்” என்ற வார்த்தையைச் சொன்னவுடன் நமது நினைவுக்கு வருவது பண்டைய கிரேக்கம்.

“குடியரசு” என்ற கருத்தின் வளர்ச்சியைப் பற்றி பேசும்போது நினைவுக்கு வருவது ரோமப் பேரரசு.

தத்துவம், அரசியல், சட்டம், இலக்கியம், கலை, அறிவியல் ஆகிய துறைகளில் மனிதகுலத்தின் சிந்தனையை மாற்றியமைத்த உலகங்கள் அவை.

ஆனால் அதே உலகங்களின் இன்னொரு முகம் இருந்தது.

அடிமைத்தனம்.

ஒருபுறம்,

“மனிதன் எப்படி நல்ல வாழ்க்கையை வாழ வேண்டும்?”

என்று தத்துவஞானிகள் சிந்தித்தனர்.

மறுபுறம்,

“ஒரு மனிதனை இன்னொரு மனிதனின் சொத்தாக வைத்திருக்க முடியுமா?”

என்ற கேள்வி அன்றாட வாழ்க்கையில் கூட எழாமல் போனது.

இதுதான் பண்டைய கிரேக்கமும் ரோமும் நமக்குக் காட்டும் மிகப்பெரிய வரலாற்று முரண்பாடு.

1. ஏதென்ஸ்: ஜனநாயகத்தின் பிறப்பிடத்தில் யார் குடிமக்கள்?

பண்டைய ஏதென்ஸ் உலகின் புகழ்பெற்ற நகர-அரசுகளில் ஒன்று.

அங்கு குடிமக்கள் அரசியல் முடிவுகளில் பங்கேற்றனர்.

அரசின் முக்கிய விவகாரங்கள் குறித்து விவாதித்தனர்.

சட்டம், அரசியல், தத்துவம் ஆகியவை வளர்ந்தன.

ஆனால் இங்கு ஒரு முக்கியமான கேள்வி:

“அந்த ஜனநாயகத்தின் குடிமக்கள் யார்?”

அனைத்து மனிதர்களும் அல்ல.

பெண்களுக்கு முழுமையான அரசியல் குடிமகன் உரிமை இல்லை.

வெளிநாட்டினருக்கும் இல்லை.

அடிமைகளுக்கும் இல்லை.

அதாவது, “ஜனநாயகம்” என்ற அரசியல் அமைப்பு இருந்தாலும், அதன் உரிமைகள் ஒரு குறிப்பிட்ட குடிமக்கள் குழுவுக்குள் மட்டுமே இருந்தன.

அதனால் பண்டைய ஏதென்ஸின் ஜனநாயகத்தை இன்று நாம் புரிந்துகொள்ளும் “அனைவருக்கும் சமமான அரசியல் உரிமை” என்ற பொருளில் பார்க்க முடியாது.

2. ஏதென்ஸின் பொருளாதாரத்தில் அடிமைகளின் பங்கு

அடிமைகள் வீடுகளில் மட்டும் வேலை செய்தவர்கள் அல்ல.

அவர்கள் பல்வேறு தொழில்களில் ஈடுபட்டனர்.

• வீட்டு வேலை
• விவசாயம்
• கைவினைத் தொழில்
• பட்டறைகள்
• வணிகம்
• சுரங்கங்கள்
• அரசுப் பணிகள்
• காவல் பணிகள்
• போக்குவரத்து

போன்ற பல துறைகளில் அவர்கள் உழைத்தனர்.

கிரேக்க உலகைப் பற்றிய ஆய்வுகள், அடிமைகள் 200-க்கும் மேற்பட்ட தொழில்களில் ஈடுபட்டிருந்ததாகக் குறிப்பிடுகின்றன. சிலர் தங்கள் எஜமானர்களின் சிறு தொழில் நிறுவனங்களில் பணியாற்றினர்; சிலர் சுரங்கங்களில் மிகவும் கடுமையான சூழலில் உழைத்தனர். 

இதிலிருந்து ஒரு முக்கியமான விஷயம் புரிகிறது.

அடிமைத்தனம் வெறும் சமூகப் பழக்கம் அல்ல.

அது ஒரு பொருளாதார அமைப்பாகவும் செயல்பட்டது.

3. போர் – மனிதர்களை அடிமைகளாக்கிய இயந்திரம்

முதல் கட்டுரையில் பார்த்ததைப் போலவே, கிரேக்க உலகிலும் போர் அடிமைகளை உருவாக்கிய முக்கிய வழிகளில் ஒன்று.

ஒரு நகரம் தோற்கடிக்கப்பட்டால்:

நிலம் கைப்பற்றப்பட்டது.

செல்வம் கைப்பற்றப்பட்டது.

அதோடு மனிதர்களும் கைப்பற்றப்பட்டனர்.

போர்க் கைதிகள் அடிமைகளாக விற்கப்பட்டனர் அல்லது வெற்றியாளர்களின் கட்டுப்பாட்டுக்குள் கொண்டுவரப்பட்டனர்.

அடிமைகள் வாங்கப்பட்டும் விற்கப்பட்டும் வந்தனர்.

கடத்தப்பட்டவர்களும் அடிமைகளாக மாறினர்.

இதனால் கிரேக்க உலகில் அடிமைத்தனம் ஒரு தனிப்பட்ட சம்பவமாக இல்லாமல், போர், வணிகம், குடும்பம் மற்றும் பொருளாதாரத்துடன் இணைந்த ஒரு அமைப்பாக வளர்ந்தது. 

4. ஸ்பார்டா: ஒரு முழு மக்களையே அடிமைப்படுத்திய ஆட்சி

கிரேக்க உலகில் அடிமைத்தனத்தைப் புரிந்துகொள்ள ஸ்பார்டா மிகவும் முக்கியமான எடுத்துக்காட்டு.

ஸ்பார்டா ஒரு சக்திவாய்ந்த போர்வீரர் சமூகமாக வளர்ந்தது.

ஆனால் அதன் இராணுவ வலிமைக்குப் பின்னால் இருந்த மிகப்பெரிய உண்மை:

Helots — ஹெலாட்டுகள்.

ஸ்பார்டா மெசேனியா உள்ளிட்ட பகுதிகளை கைப்பற்றிய பின்னர் அங்கிருந்த மக்களின் பெரும் பகுதி ஸ்பார்டன் அரசின் கட்டுப்பாட்டுக்குள் கொண்டுவரப்பட்டது.

அவர்கள் விவசாயத்தில் ஈடுபட்டு, தங்கள் உற்பத்தியின் ஒரு பகுதியை ஸ்பார்டன் ஆட்சியாளர்களுக்கு வழங்கினர்.

அவர்களின் உழைப்புதான் ஸ்பார்டன் குடிமக்களுக்கு போர்ப் பயிற்சி மற்றும் இராணுவ வாழ்க்கையில் அதிக நேரத்தை வழங்கியது. 

இதனால் ஒரு வரலாற்று முரண்பாடு உருவானது:

சிலர் போரிடுவதற்காக வாழ்ந்தார்கள்; மற்றவர்கள் அவர்களுக்காக உணவை உற்பத்தி செய்ய கட்டாயப்படுத்தப்பட்டார்கள்.

5. ஹெலாட்டுகளின் எண்ணிக்கை – ஆட்சியாளர்களுக்கு நிரந்தர அச்சம்

ஸ்பார்டன் குடிமக்களை விட ஹெலாட்டுகள் எண்ணிக்கையில் அதிகமாக இருந்ததாக வரலாற்று ஆய்வுகள் காட்டுகின்றன.

இதனால் ஸ்பார்டன்களுக்கு எப்போதும் ஒரு பயம் இருந்தது:

“அவர்கள் ஒருநாள் கிளர்ச்சி செய்தால்?”

இந்த அச்சமே ஹெலாட்டுகளின் மீது கடுமையான கட்டுப்பாட்டை உருவாக்கியது.

கி.மு. 464-இல் ஏற்பட்ட பெரிய நிலநடுக்கத்திற்குப் பின்னர் ஸ்பார்டாவில் மிகப்பெரிய ஹெலாட் கிளர்ச்சி ஏற்பட்டது. கிளர்ச்சியாளர்கள் Ithome மலைப்பகுதியில் தங்களை நிலைநிறுத்திக் கொண்டனர்; அவர்களை எதிர்கொள்ள ஸ்பார்டா பிற கிரேக்க நகரங்களிடமும் உதவி கேட்டது. 

இங்கே நாம் ஒரு முக்கியமான வரலாற்றுப் பாடத்தைப் பார்க்கிறோம்:

அடக்குமுறை அதிகரிக்கும்போது எதிர்ப்பும் உருவாகிறது.

6. அடிமை மட்டுமல்ல… எதிர்ப்பாளனும்

அடிமைகளின் வரலாறு என்பது அவர்களுக்குச் செய்யப்பட்ட கொடுமைகளின் வரலாறு மட்டுமல்ல.

அது எதிர்ப்பின் வரலாறும் கூட.

அவர்கள் தப்பிச் செல்ல முயன்றனர்.

வேலையைத் தாமதப்படுத்தினர்.

சில இடங்களில் கிளர்ச்சி செய்தனர்.

சிலர் ஆயுதம் ஏந்தினர்.

சிலர் தங்கள் சுதந்திரத்தைப் பெற முயன்றனர்.

கிரேக்க உலகில் சில அடிமைகள் குறிப்பாக தொழில் மற்றும் உற்பத்தித் துறைகளில் பணியாற்றும்போது குறிப்பிட்ட அளவு பொருளாதார சுயாதீனத்தைப் பெற்றிருந்தனர்; சிலர் தாங்கள் சேமித்த பணத்தின் மூலம் விடுதலையை வாங்கிய நிகழ்வுகளும் காணப்படுகின்றன. 

இதனால் அடிமையின் வாழ்க்கையை ஒரே நிறத்தில் வரைவது வரலாற்று ரீதியாக சரியாகாது.

அவர்களிடையே துயரமும் இருந்தது; எதிர்ப்பும் இருந்தது; விடுதலைக்கான முயற்சியும் இருந்தது.

7. அரிஸ்டாட்டில்: அடிமைத்தனத்தை நியாயப்படுத்திய தத்துவம்

இப்போது நாம் மிகவும் முக்கியமான ஒரு இடத்திற்கு வருகிறோம்.

பண்டைய கிரேக்கத்தின் மிகப்பெரிய தத்துவஞானிகளில் ஒருவர்:

அரிஸ்டாட்டில்.

அவர் அரசியல், நெறியியல், தர்க்கம், அறிவியல் உள்ளிட்ட பல துறைகளில் மிகப்பெரிய தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியவர்.

ஆனால் அவருடைய Politics நூலில் அடிமைத்தனம் பற்றிய கருத்துகள் இன்றைய மனித உரிமை பார்வையில் மிகவும் அதிர்ச்சியூட்டுபவை.

அவர் சில மனிதர்கள் “இயற்கையிலேயே அடிமைகள்” என்ற கருத்தை விவாதிக்கிறார். மேலும் அடிமை ஒரு குடும்பத்தின் “சொத்து” அமைப்பின் ஒரு பகுதியாகக் கருதப்படலாம் என்று எழுதுகிறார். 

ஆனால் இங்கே ஒரு முக்கியமான விஷயத்தை மறந்துவிடக்கூடாது.

அரிஸ்டாட்டில் கூட போரில் பிடிக்கப்பட்டவர்களை அடிமையாக்குவது குறித்து விவாதிக்கும்போது அது உண்மையில் நியாயமானதா என்ற கேள்வி இருப்பதை பதிவு செய்கிறார். போரே அநியாயமானதாக இருந்தால், அந்தப் போரில் பிடிக்கப்பட்டவர்களை அடிமையாக்குவது எவ்வாறு நியாயமாகும் என்ற எதிர்வாதத்தையும் அவர் குறிப்பிடுகிறார். 

அதாவது:

அடிமைத்தனத்தை நியாயப்படுத்தும் சிந்தனையும் இருந்தது.

அதே நேரத்தில்,

அதன் நியாயத்தன்மையை கேள்விக்குள்ளாக்கும் சிந்தனையும் இருந்தது.

இது மனித சிந்தனையின் வளர்ச்சியில் மிக முக்கியமான முரண்பாடு.

8. “சுதந்திரமானவர்” என்றால் யார்?

அரிஸ்டாட்டிலின் காலத்தில் “சுதந்திரம்” என்பது இன்று நாம் பயன்படுத்தும் பொதுவான மனித உரிமை என்ற கருத்துடன் ஒன்றல்ல.

ஒரு மனிதன் அரசியல் சமூகத்தின் உறுப்பினராக இருக்கிறானா?

அவனுக்கு அரசியல் முடிவெடுப்பதில் பங்கு இருக்கிறதா?

அவன் பிறருக்காக உழைக்கிறானா?

அல்லது பிறர் அவனுக்காக உழைக்கிறார்களா?

என்பதன் அடிப்படையில் சமூக நிலைகள் பிரிக்கப்பட்டன.

இதனால் பண்டைய கிரேக்க அரசியல் சிந்தனையில்:

சுதந்திரம் = குடிமகனின் அரசியல் நிலை

என்ற கருத்து முக்கியமாக இருந்தது.

ஆனால்:

மனிதனாகப் பிறந்த அனைவருக்கும் சுதந்திரம்

என்ற நவீன மனித உரிமை கருத்து அப்போது இன்னும் உருவாகவில்லை.

இந்த வேறுபாட்டைப் புரிந்துகொள்வது மிகவும் முக்கியம்.

9. கிரேக்கத்திலிருந்து ரோமுக்கு

கிரேக்க உலகைத் தொடர்ந்து நாம் இப்போது ரோமைக் காண்கிறோம்.

ரோமின் வளர்ச்சி ஒரு புதிய கட்டத்தை உருவாக்கியது.

போர்.

வெற்றி.

புதிய நிலப்பரப்புகள்.

புதிய மக்கள்.

புதிய கைதிகள்.

இதன் விளைவாக அடிமைகளின் எண்ணிக்கையும் அதிகரித்தது.

ரோமப் பேரரசு விரிவடைந்தபோது, பல்வேறு பகுதிகளில் இருந்து மக்கள் ரோமன் உலகிற்குள் கொண்டுவரப்பட்டனர்.

அவர்கள் வீடுகளில் வேலை செய்தனர்.

விவசாயத்தில் உழைத்தனர்.

சுரங்கங்களில் பணியாற்றினர்.

கைவினைத் தொழில்களில் ஈடுபட்டனர்.

சிலர் ஆசிரியர்களாகவும் மருத்துவர்களாகவும் இருந்தனர்.

சிலர் அரசுப் பணிகளிலும் பயன்படுத்தப்பட்டனர்.

அதாவது ரோமப் பொருளாதாரத்தில் அடிமைத்தனம் ஆழமாகப் பதிந்திருந்தது.

10. அடிமை ஒரு மனிதனா? அல்லது சொத்தா?

ரோமன் சட்ட உலகில் அடிமைத்தனம் ஒரு முக்கியமான சட்டப் பிரிவாக வளர்ந்தது.

ஒரு அடிமையின் உழைப்பு அவனுடைய எஜமானருக்கு பொருளாதார மதிப்பைக் கொண்டிருந்தது.

அவன் வாங்கப்படலாம்.

விற்கப்படலாம்.

பரிசாக வழங்கப்படலாம்.

பரம்பரையாக மாற்றப்படலாம்.

ஆனால் அதே நேரத்தில், அடிமைகள் மனிதர்களாகவே இருந்தார்கள்.

இதுதான் சட்டத்தின் மிகப்பெரிய முரண்பாடு.

சட்டம் ஒருவரை “சொத்து” என்று வகைப்படுத்தலாம்.

ஆனால் அந்த “சொத்து” உண்மையில்:

சிந்திக்கும் மனிதன்.

உணரும் மனிதன்.

வலி அனுபவிக்கும் மனிதன்.

11. விடுதலை – அடிமையின் வாழ்க்கையில் ஒரு புதிய வாயில்

ரோமன் உலகில் அடிமைத்தனம் நிரந்தரமாக மட்டுமே இருந்ததில்லை.

Manumission — விடுதலை என்ற நடைமுறை இருந்தது.

சில அடிமைகள் எஜமானர்களால் விடுதலை செய்யப்பட்டனர்.

சிலர் தங்கள் உழைப்பின் மூலம் பணம் சேமித்து விடுதலை பெறும் வாய்ப்பைப் பெற்றனர்.

விடுதலை பெற்றவர்கள் freedmen / liberti எனப்படும் சமூக நிலைக்குள் வந்தனர்.

ஆனால் விடுதலை பெற்ற உடனேயே அவர்கள் பிறப்பிலேயே சுதந்திரமான குடிமகனின் சமூக நிலையை முழுமையாகப் பெற்றுவிட்டார்கள் என்று சொல்ல முடியாது.

அவர்களுக்கும் முன்னாள் எஜமானருக்கும் இடையே சில கடமைகள் தொடர்ந்து இருந்தன.

இதிலிருந்து நாம் புரிந்துகொள்ள வேண்டியது:

விடுதலை என்பது அடிமைத்தனத்தின் முடிவு மட்டுமல்ல; ஒரு புதிய சமூக நிலையின் தொடக்கமும் ஆகும்.

12. ஸ்பார்டகஸ் – அடிமை எழுச்சியின் சின்னம்

ரோமன் அடிமைத்தனத்தின் வரலாற்றில் மிகப் பிரபலமான பெயர்:

ஸ்பார்டகஸ்

கி.மு. 73-ஆம் ஆண்டில் தொடங்கிய கிளர்ச்சி, பின்னர் Third Servile War என அறியப்பட்டது.

கிளாடியேட்டராக இருந்த ஸ்பார்டகஸ், Capua-வில் உள்ள gladiatorial training school-இலிருந்து தப்பியவர்களின் குழுவுடன் இணைந்து கிளர்ச்சியைத் தொடங்கினார்.

இந்த இயக்கம் விரைவாக பெரிதானது.

ஆயிரக்கணக்கான அடிமைகள் மற்றும் பிற ஆதரவாளர்கள் அதில் இணைந்தனர்.

ரோமன் அரசுக்கு இது ஒரு மிகப்பெரிய சவாலாக மாறியது.

இறுதியில் Marcus Licinius Crassus தலைமையிலான ரோமப் படைகள் கிளர்ச்சியை அடக்கின.

ஸ்பார்டகஸ் கொல்லப்பட்டார்.

அவருடன் இணைந்த பலருக்கும் கொடூரமான தண்டனை வழங்கப்பட்டது.

ஆனால் ஒரு விஷயம் மட்டும் வரலாற்றில் நிலைத்தது:

அடிமைகளும் எதிர்க்க முடியும்.

13. ஸ்பார்டகஸ் தோற்றாரா?

இராணுவ ரீதியாக பார்த்தால்:

ஆம்.

அவருடைய கிளர்ச்சி வெற்றி பெறவில்லை.

அடிமைத்தனமும் உடனடியாக ஒழிக்கப்படவில்லை.

ஆனால் வரலாற்றின் நீண்ட காலப் பார்வையில்:

ஸ்பார்டகஸ் தோற்ற கிளர்ச்சியாளராக மட்டும் இல்லை.

அவர் பின்னாளில்:

அடக்குமுறைக்கு எதிரான எதிர்ப்பின் அடையாளமாக மாறினார்.

ஒரு மனிதன் தனது சுதந்திரத்திற்காக ஆயுதம் ஏந்திய வரலாற்றுச் சின்னமாக அவர் நினைவுகூரப்பட்டார்.

14. ஜனநாயகமும் அடிமைத்தனமும் – ஒரு வரலாற்றுப் பாடம்

இப்போது கிரேக்கத்தையும் ரோமையும் ஒரே நேரத்தில் பார்க்கலாம்.

கிரேக்கத்தில்:

ஜனநாயகம் வளர்ந்தது.

ரோமில்:

சட்ட அமைப்பு வளர்ந்தது.

இரண்டிலும்:

அடிமைத்தனம் தொடர்ந்தது.

இதன் மூலம் நமக்கு ஒரு மிகப்பெரிய வரலாற்றுப் பாடம் கிடைக்கிறது:

ஒரு சமூகத்தில் அறிவியல், கலை, அரசியல், சட்டம் ஆகியவை வளர்ந்துவிட்டாலே மனித சமத்துவமும் தானாக உருவாகிவிடாது.

மனிதகுலத்தின் வளர்ச்சி நேர்கோட்டில் நடந்ததல்ல.

ஒரு துறையில் முன்னேற்றம்.

மற்றொரு துறையில் கொடுமை.

ஒருபுறம் தத்துவம்.

மறுபுறம் அடிமைத்தனம்.

ஒருபுறம் குடியரசு.

மறுபுறம் மனிதனைச் சொத்தாகக் கருதும் சட்டம்.

இதுதான் மனித வரலாற்றின் சிக்கலான இயல்பு.

15. அடுத்த கட்டத்திற்கு வழிவகுத்த அடிமைத்தனம்

கிரேக்கமும் ரோமும் நமக்கு ஒரு புதிய உண்மையை வெளிப்படுத்துகின்றன.

அடிமைத்தனம் இனி வெறும்:

“போரில் பிடிக்கப்பட்ட மனிதன்”

என்ற அளவில் மட்டும் இல்லை.

அது:

சட்டம் + பொருளாதாரம் + போர் + வணிகம் + அரசியல் + சமூக அந்தஸ்து

என அனைத்துடனும் இணைந்த அமைப்பாக வளர்ந்துவிட்டது.

இதன் பின்னர் மனித வரலாற்றில் இன்னும் பெரிய மாற்றம் நிகழும்.

பேரரசுகள் விரிவடையும்.

கடல் வணிகம் வளரத் தொடங்கும்.

பல்வேறு கண்டங்களுக்கு இடையே மனிதர்களின் கட்டாய இடம்பெயர்வு அதிகரிக்கும்.

அடிமை வணிகம் உள்ளூர் எல்லைகளைத் தாண்டி மிகப்பெரிய வணிக வலையமைப்புகளுடன் இணையத் தொடங்கும்.

அந்தப் பயணத்தில்:

ஆப்பிரிக்கா, மத்திய கிழக்கு, ஐரோப்பா, இந்தியப் பெருங்கடல், ஆசியா

ஆகிய பகுதிகள் ஒன்றோடொன்று இணையும்.

அதற்கு முன் நாம் இன்னொரு முக்கியமான உலகத்தைப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும்:

ரோமப் பேரரசின் வீழ்ச்சிக்குப் பிறகு அடிமைத்தனம் மறைந்துவிட்டதா?

இல்லை.

அது புதிய வடிவங்களை எடுத்தது.

அதுதான் நமது அடுத்த கட்டுரையின் தொடக்கம்.

வரலாற்றின் கண்ணாடியில்…

கிரேக்கமும் ரோமும் நமக்குக் கற்றுக் கொடுக்கும் பாடம் ஒன்றே:

மனித நாகரிகத்தின் வளர்ச்சி என்பது எப்போதும் மனித உரிமைகளின் வளர்ச்சியாக இருக்கவில்லை.

நாம் கட்டிடங்களை எழுப்பினோம்.

நகரங்களை உருவாக்கினோம்.

சட்டங்களை இயற்றினோம்.

தத்துவங்களைப் படைத்தோம்.

ஜனநாயகத்தைப் பற்றி சிந்தித்தோம்.

ஆனால் அதே காலத்தில்…

ஒரு மனிதனை இன்னொரு மனிதன் சொத்தாக வைத்திருந்தான்.

அந்த முரண்பாட்டை புரிந்துகொள்வதே இந்தத் தொடரின் நோக்கம்.

ஏனெனில் அடிமைத்தனத்தின் வரலாறு என்பது கடந்த காலத்தில் வாழ்ந்த சில மனிதர்களின் துயர வரலாறு மட்டும் அல்ல.

மனித சுதந்திரம் எவ்வளவு கடினமான போராட்டத்தின் மூலம் உருவானது என்பதன் வரலாறும் கூட.

ஆதார நூல்கள் / ஆவணங்கள்

1. Aristotle – Politics

அடிமைத்தனம், குடிமகன், சொத்து, அரசு ஆகியவற்றின் தொடர்பை அறிய முக்கியமான முதன்மை ஆதாரம். குறிப்பாக Book I-ல் அடிமை மற்றும் எஜமானர் உறவு குறித்து விரிவாக விவாதிக்கிறார். 

2. Aristotle – Athenian Constitution

Solon காலத்தில் கடன் அடிமைத்தனம் மற்றும் விடுதலை செய்யப்பட்டவர்களைப் பற்றிய தகவல்களுக்கு முக்கியமான பண்டைய ஆதாரம். 

3. Thucydides – History of the Peloponnesian War

ஸ்பார்டா, ஹெலாட்டுகள், கிளர்ச்சிகள் மற்றும் கிரேக்க அரசியல் வரலாற்றை ஆய்வு செய்ய முக்கிய ஆதாரம்.

4. Xenophon – Constitution of the Lacedaemonians

ஸ்பார்டன் சமூக அமைப்பு மற்றும் ஹெலாட்டுகளின் நிலையைப் புரிந்துகொள்ள பயன்படும் முதன்மை ஆதாரம்.

5. Plutarch – Life of Crassus

ஸ்பார்டகஸ் கிளர்ச்சியின் பின்னணி மற்றும் ரோமன் நடவடிக்கைகளை ஆய்வு செய்ய முக்கியமான பண்டைய ஆதாரம்.

6. Thomas R. Martin – An Overview of Classical Greek History

கிரேக்க சமூகத்தில் அடிமைகளின் தொழில்கள் மற்றும் சமூகப் பங்கைப் புரிந்துகொள்ள உதவும் நவீன வரலாற்று ஆய்வு. 

7. The Cambridge World History of Slavery

பண்டைய உலகில் அடிமைத்தனத்தின் பல்வேறு வடிவங்களை ஒப்பீட்டு முறையில் ஆய்வு செய்யப் பயன்படும் முக்கியமான நவீன ஆய்வு நூல்.